ايرج افشار

310

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )

امتعه و صنايع و محصولات دهات خود را به آنجا آورده به اهالى شهر مىفروختند و لوازم خود را خريده غروب به دهات خويش مراجعت مىكردند . از جمله چيزهايى كه در اين روز براى فروش به ميدان مىآوردند حيوانات سوارى و باركش از اسب و قاطر و الاغ بود و هر روز جمعه مقدار زيادى از اين حيوانات را معرض فروش مىآوردند و براى امتحان هم ميدان خوبى در جلو داشتند . فروش حيوانات هنوز نيز در اين ميدان معمول است و در قسمت شمالى آن مقابل سردر بازار قيصريه به عمل مىآيد و اين قسمت را خود اهالى « بازار حيوان » مىگويند . ميدان نقش‌جهان از چهار طرف به محلات شهر و عمارات دولتى و بازار دروازه‌هاى متعدد دارد و در اطراف آن عمارات دولتى به پا شده و عجالة اثارى كه از عمارات و ابنيهء صفويّه كه در اطراف ميدان باقى است عبارت است از سردر علىقاپى ، مسجد شاه ، مسجد شيخ لطف الله و سردر قيصريّه . 7 - علىقاپى [ 34 ] علىقاپى در طرف جنوب‌غربى ميدان نقش‌جهان واقع است و آن عمارتى است كه بر سردر يكى از دروازه‌هاى غربى ميدان بنا شده و آن دروازه راه ديوانخانه و عمارات دولتى بوده است . عمارت علىقاپى كه برروى دهليز عمارات دولتى ساخته شده از چند طبقه مركّب است و اصل آن از بناهاى شاه عباس كبير است و براى آن اين پادشاه به قول معروف از نجف اشرف درى آورده و نصب كرده است و چون آن را از مشهد على ( ع ) آورده به همين جهت آن را ( علىقاپى ) مىگويند . سلاطين بعد از شاه عباس جلوى عمارت علىقاپى به طرف ميدان عمارت ديگرى ساخته‌اند مركّب از اطاقها و دالانهاى چند و بر روى آن تالار بزرگى با ستونهاى چوبى متعدّد كه اختصاص و علامت مشخّصهء معمارى صفوى است طرح ريخته و آن را به عمارت عالىقاپى به مهارت عجيبى وصل نموده‌اند . در وسط اين تالار حوضى از برنج هست كه آب را از خارج به آنجا مىآوردند و عامّه مىگويند كه صفويّه از كوه صفّه كه از جبال شرقى اصفهان است آب را به اين